'ख्याल गरौं-कम उमेरका मानिसहरुमा बढ्दैछ मृगौलाको समस्या'

स्वास्थ्य

गृहपृष्ठ
स्वास्थ्य
'ख्याल गरौं-कम उमेरका मानिसहरुमा बढ्दैछ मृगौलाको समस्या'

'ख्याल गरौं-कम उमेरका मानिसहरुमा बढ्दैछ मृगौलाको समस्या'

शनिबार, कात्तिक १३, २०७८ बागेश्वरी पोस्ट

नेपालगञ्ज । के तपाईंलाई आफ्नो मृगौला स्वस्थ छ कि अस्वस्थ छ भन्ने जिज्ञासा छ ? यदि यस्तो प्रश्न तपाईंको मनमा छ भने तपाईंले सामान्यतया पिसाबको जाँच गराउनुभयो भने पनि आफ्नो मृगौलाको अवस्थाका बारेमा थाहा पाउन सक्नुहुन्छ । हामी कहाँ समस्या भएपछि मात्र अस्पताल पुग्ने बानी भएका कारण जटिलता थपिएको चिकित्सकहरु बताउँछन् ।

मार्क इन्टरनेशनल किड्नी सेन्टरमा कार्यरत डा.अर्चन शमशेर राणाले पिसाब, ब्लड प्रेसर र सुगरको जाँच गरे मात्रै पनि ९० देखि ९५ प्रतिशत किड्नीको अवस्थाका बारेमा थाहा हुने बताउँछन् । "एउटा सुगरको जाँच, एउटा पिसाबको जाँच, भिडियो एक्सरे र रगतमा क्रेटिनहरु हेरियो भने लगभग ९० देखि ९५ प्रतिशत थाहा हुन्छ," उनले भने । नेपालगञ्जस्थित यशोदा फार्मेसीमाा हरेक महिनाको दोस्रो शुक्रबार र शनिवार विरामी जाँचका लागि आउने गरेका डा.राणाले नेपालमा पछिल्लो समय कम उमेरका मानिसहरुमा मृगौलाको समस्या बढ्दै गएको बताए ।

डा.राणाले ३० बर्ष भन्दा कम उमेरका मानिसमा पिसावबाट धेरै प्रोटिन जाने समस्याले मृगौलामा असर गर्ने गरेको बताए । ५०-६० भन्दा माथिको उमेर समूहमा भने प्रेसर र सुगरले समस्या निम्त्याउने गरेको उनको भनाई छ । उनले भने- "मुख हेरेर किड्नी रोग लागेको छ कि छैन भनेर थाहा हुँदैन, मान्छेलाई म स्वस्थ छु भन्ने लागिरहेको हुन्छ, तर, त्यस्तो हुँदैन ।" उनी थप्छन्- "रोग लागिसकेपछि मात्र डाक्टरलाई देखाउने बानी भयो हाम्रो, रोग लाग्न नदिन पनि डाक्टरलाई देखाउने बानीको विकास गरौं ।" पत्रकारहरुसंग अन्तरक्रिया गर्दै उनले सामान्यतया मृगौला खराब हुन लागेको लक्षण नदेखिई एकैपटक अन्तिम अवस्थामा लक्षण देखिने भएकाले नियमित मृगौला जाँच गराउन सुझाब दिए । कम्तीमा बर्षमा एक पटक मृगौला जाँच गराउनुपर्ने डा.राणाको भनाई छ ।

"रोग लागेपछि उपचार गर्नुभन्दा रोग लाग्न नदिन कोशिस गर्नु उपयुक्त हुन्छ, हामीले बच्चादेखि नै सुन्दै आएको यो कुरालाई व्यवहारमा उतार्ने बेला भइसक्यो," उनी भन्छन् । ब्लड प्रेसर, सुगर र पिसावबाट प्रोटिन जाने रोग मृगौलामा समस्या आउने मुख्य तीन कारण रहेको डा.राणानको भनाई छ । उनले आफू शहरदेखि गाउँसम्म मृगौला सम्बन्धि सचेतना अभियान फैलाउने क्रममा रहेको बताए । अन्य देशको तुलनामा नेपालमाा कम उमेरका मानिसहरुमा यो समस्या बढेकाले सबैले सचेतना फैलाउन जरुरी रहेको उनी बताउँछन् । डा.राणाले आफू 'स्वस्थ मृगौला स्वस्थ जीवन' को अभियानमा रहेका बताए ।

यशोदा फार्मेसीले यो शुक्रबार र शनिवार २६ सयमा हुने जाँचलाई छुट दिएर ८ सय रुपैयाँमा मात्र गरेको सञ्चालक रोशन केसीले जानकारी दिए । त्यस क्रममा झण्डै डेढ दर्जन पत्रकारहरुको निःशुल्क पिसाब र रगत जाँच गरिएको उनले बताए ।